|
|
<ANASAYFA>
»
KKKA HASTALIĞI NEDİR ?
Türkiye'de halk arasında kene; sakırga, yavsı, kerni gibi isimlerle de
biliniyor. Keneler zorunlu kan emici artropodlar olarak dünyanın her
bölgesinde yaşıyorlar. Günümüzde
yeryüzünde yaklaşık 850 kene türü olduğu biliniyor.KKA virüsü ise
Bunyaviridae ailesine bağlı Nairovirus soyundan geliyor. Virüs 56 derece
ve 30 dakikada inaktive oluyor.
40 derecede 10 gün yaşayabiliyor. Ultravviyole ışınlarıyla da hızla
inaktive oluyor. KKKA ilk kez 1944-1945 yıllarında yaz aylarında Batı
Kırım steplerinde çoğunlukla ürün
toplamaya yardım eden Sovyet askerleri arasında görüldü. Hastalığa Kırım
hemorajik ateşi adı verildi. 1956'da Zaire'de ateşli bir hastadan Kongo
virüsü tespit edildi.
1969'da ise Kongo virüsü ile Kırım hemorajik ateşi virüslerinin aynı virüs
olduğu belirlendi ve hastalık KKKA ile yeniden adlandırıldı. Doğu Avrupa
ve Asya'daki Kırım-Kongo
hemorajik ateş salgınlarının genellikle insanlar tarafından oluşturan
çevresel şartlara bağlı olarak geliştiği düşünülüyor. Kırım'daki ilk
salgının, 2. Dünya Savaşı yıllarında kene
ile enfekte olmuş bölgelerin tarıma açılması nedeniyle oluştuğu sanılıyor.
Daha sonra eski Sovyetler Birliği ve Bulgaristan'da olan salgınlarda ise
ziraatçılık ve hayvancılıktaki
değişmelerin rol oynadığı belirtiliyor.
DÜNYADA
NERELERDE GÖRÜLDÜ ?
KKKA, Nairovirüslerin neden olduğu ateş, cilt içi ve diğer alanlarda
kanama gibi bulgular ile seyreden kene kaynaklı bir enfeksiyon. Son
yıllarda tedavide görülen gelişmelere
rağmen, bu enfeksiyonların ölüm oranı hala yüksek (ölüm oranı ülkeye
göre yüzde 8 ile 80 arasında değişiyor). KKKA Afrika, Batı ASya ile
Kuzey ve Doğu Avrupa'da görüldü.
KKKA virüsünün Bulgaristan, Makedonyada, Pakistan, Irak, Afganistan,
İran, Kosova, Kazakistan, Sahra altı Afrika ülkeleri, eski Sovyetler
Birliği, Yugoslavya, Yunanistan,
Arap yarımadası, Dubai, Kuveyt, Çin ve Moritanya'da salgınlar yaptı.
Hastalık Türkiye'de 2002'de Tokat, Çorum ve Sivas çevresinde görüldü,
daha sonra 22 ile yayıldı.
Virüs, sığır, koyun, keçi, yabani tavşan ve tilki gibi hayvanlarda
tespit edildi. Virüs, sığır ve koyun gibi Hyalomma keneleri için konak
olan hayvanlarda belirtisiz enfeksiyon ve bir
hafta kadar süren geçici viremi (kanda virüsün bulunması)
oluşturmasına rağmen, insanlarda hastalığa neden oluyor. Küçük memeli
hayvanlarda da viremi ve hafif enfeksiyon
oluşup keneler için kaynak oluşturabiliyor. Bir bölgede, kenelerin ve
keneler kan emdiğinde bulaşmayı sağlayacak kanında virüs bulunan
hayvanların bol olması salgın için önemli
bir faktör olduğu belirtiliyor. Hyalomma soyuna ait keneler en etkin
ve yaygın olmakla birlikte, 30 kene türünün KKKA virusunu
bulaştırabileceği bildiriliyor.
»
İNSANLARA NASIL BULAŞIYOR ?
İnsanlara, ''enfekte kenelerin yapışması/kan emmesi sırasında
salgıladıkları tükürük salgısı ile, enfekte kenelerin çıplak elle
ezilmesi halinde temasla, viremik hayvanların kesilmesi
sırasında hayvana ait kan ve dokularla temasla, viremik hastalarla
(kan ve diğer vücut sıvıları) temasla'' bulaşabiliyor. Hastalık için
çiftlik çalışanları, çobanlar, kasaplar, mezbaha
çalışanları, et ve et ürünleri market işçileri gibi tarım çalışanları
ve hayvancılık ile uğraşanlar, veterinerler, hasta hayvan ile teması
olan ve akut hastalarla temas olasılığı bulunan
salgın bölgelerde görev yapan sağlık personeli, askerler, kamp
yapanların risk altında olduğu belirtiliyor.
»
KENE ISIRDIĞINDA NE YAPILMALI ?
Yapışan keneler ise kesinlikle öldürülmeden, ezilmeden / patlatılmadan
ve kenenin ağız kısmı koparılmadan, bir pensle doğrudan alınması
gerekiyor. Isırılan yerin bol sabunlu suyla
yıkanıp,alkolle temizlenmesi de tavsiye ediliyor. Ayrıca vücuttaki
kenelerin üzerine herhangi bir kimyasal madde (alkol, klonya, gazyağı
v.b) dökülmemesi gerekiyor. Çünkü bu maddeler
kenenin kusmasına sebebiyet vereceğinden hastalık bulaştırma riskini
arttırıyor. Kenenin ısırdığı kişinin iki hafta süreyle ateş ve diğer
belirtiler yönünden takip edilmesi de gerekiyor.
»
KKKA'DA BELİRTİLER NELER ?
İnsanlarda hastalık, ateş, üşüme-titreme, yaygın kas ağrıları,
bulantı-kusma, ishal, yüzde kızarıklık, karaciğerde büyüme ve kanama
ile kendini gösteriyor. Genelde ölümler hastalığın 6 ile 14.
günleri arasında oluyor. Hastalar sıklıkla yoğun kanama ve kalp
durmasından kaybediliyor.Tarım Bakanlığı'nın söz konusu hastalığa
vatandaşlara şu uyarılarda bulunuyor:
- Kene bulunan hayvanlarla
temastan kaçınmalı.
- Hayvan kanı, dokusu veya hayvana
ait diğer vücut sıvıları ile temas sırasında da gerekli korunma
önlemleri alınmalı.
- Mümkün olduğu kadar kenelerin
bulunduğu alanlardan kaçınılması gerekiyor.
- Çalı, çırpı ve gür ot bulunan
yerlerden uzak durulmalı, bu gibi yerlere çıplak ayakla veya kısa
giysilerle girilmemeli.
- Özelikle kırsal alanlarda
dolaşılırken çizme giyilmeli veya pantolon paçaları çorap içine
alınmalı.
- Hayvan barınakları kenelerin
yaşamasına imkan vermeyecek şekilde yapılmalı, çatlaklar ve yarıklar
tamir edilerek badana yapılmalı
|
<GERİ |